Jump to content

Ich was ein chint so wolgetan

E Vicipaedia
Conferatur pagina principalis: Index Carminum Buranorum.
Ich was ein chint so wolgetan
NumerusCB 185
Argumentaamor
Lingualingua Theodisca alta media

Ich was ein chint so wolgetan est initium carminis a discipulis vagantibus Latine et Theodisce scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero CLXXXV reperitur.[1]

Theodisce/Latine
Ich was ein chint so wolgetan,
virgo dum florebam,
do brist mich div werlt al,
omnibus placebam.
Refl. Hoy et oe! maledicantur tilie iuxta viam posite!

Ia wolde ih an die wisen gan,
flores adunare,
do wolde mich ein ungetan
ibi deflorare.

Er nam mich bi der wizen hant,
sed non indecenter,
er wist mich div wise lanch
valde fraudulenter.

Er graif mir an daz wize gewant
valde indecenter,
er fůrte mih bi der hant
multum violenter.

Er sprach: «vrowe, gewir baz!
nemus est remotum.»
dirre wech, der habe haz!
planxi et hoc totum.

«Iz stat ein linde wolgetan
non procul a via,
da hab ich mine herphe lan,
tympanum cum lyra.»

Do er zu der linden chom,
dixit «sedeamus»,
– div minne twanch sêre den man –
«ludum faciamus!»

Er graif mir an den wizen lip,
non absque timore,
er sprah: «ich mache dich ein wip,
dulcis es cum ore!»

Er warf mir ůf daz hemdelin,
corpore detecta,
er rante mir in daz purgelin
cuspide erecta.

Er nam den chocher unde den bogen,
bene venabatur!
der selbe hete mich betrogen.
«ludus compleatur!»[1]
Latine
Eram puella tam decora,
virgo dum florebam,
tunc mundus omnis me laudabat,
omnibus placebam.
Refl. Hoy et oe! maledicantur tilie iuxta viam posite!

Nam volebam in prata ire,
flores adunare,
tunc volebat me quidam improbus
ibi deflorare.

Is me cepit per candidam manum,
sed non indecenter,
duxit me per pratum longum
valde fraudulenter.

Is tetigit meam albam vestem
valde indecenter,
is duxit me per manum
multum violenter.

Dixit: «domina, eamus melius!
nemus est remotum.»
hic via sit maledicta!
planxi et hoc totum.

«Est tilia quaedam decora
non procul a via,
ibi meam harpam reliqui,
tympanum cum lyra.»

Cum ad tiliam pervenisset,
dixit «sedeamus»,
– amor virum valde cogebat –
«ludum faciamus!»

Is tetigit meum candidum corpus,
non absque timore,
dixit: «faciam te mulierem,
dulcis es cum ore!»

Is levavit meam tuniculam,
corpore detecta,
is intravit in castellum
cuspide erecta.

Is cepit pharetram et arcum,
bene venabatur!
is ipse me deceperat.
«ludus compleatur!»

Hoc carmen, in sectione amatoria codicis positum, est narratio bilinguis (Latina et Theodisca) de puella quae amissionem virginitatis suae deplorat. Poeta describit quomodo vir quidam eam in prato dolo et vi ad arborem tiliae duxerit ut eam corrumperet, utendo sermone mixto qui vividam scaenam pastoralem depingit.[1]

Argumentum carminis, per refrenum violentum contra tiliae arborem repetitum, exprimit amaritudinem mulieris deceptae quae ab innocentia ad condicionem muliebrem per fraudem transiit. In hoc textu, sicut in aliis carminibus goliardicis, materia erotica cum observatione psychologica coniungitur, ubi ludi venerei in violentiam et paenitentiam vertuntur.[1]

Investigatio palaeographica musica

[recensere | fontem recensere]

Analysis palaeographica carminis cuius titulus est Ich was ein chint so wolgetan (CB 185) praebet exemplum singulare technicae quae dicitur contrafactum in musica medii aevi. Melodia huius carminis, in notatione Codicis Burani (f. 72r) et in codice Florentino (Biblioteca Medicea Laurenziana, Pluteus 29.1, f. 468v) servata, non originalis est, sed ex cantione scholastica Latina Ecce tempus gaudii derivatur. Ex parte paleographica, haec melodia structuram mutabilem exhibet: dum in fonte Florentino forma musicalis est AABB, in textu bilingui Codicis Burani (Latino et Theodisco) haec forma in AAAABB commutatur. Haec mutatio graphica et structuralis necessaria fuit ad accomodandum carmen intercalare (refrain) cum onomatopoeia Hoy et oe, quae in textu originali non invenitur. [2]

Investigatio fontium manuscriptorum nexum validum demonstrat inter hanc pastorellam et alios textus Europaeos, sicut carmen Gallicum L'autrier chevauchoie (in codicibus Parisinis K, N, X) et hymnum sacrum Dolens auctor omnium, qui in codice de Las Huelgas (f. 75r) et aliis libris Hispanicis (Zaragoza, Z) notatur. Notatio in his manuscriptis, quamvis diverse exarata, constantiam melodicam servat, sed variat in applicatione rhythmica pro diversis linguis. In Codice Burano, alternatio inter versus Latinos et Theodiscos non solum linguisticam peritiam requirit, sed etiam subtilem accomodationem accentuum melodicorum ad textum eroticum, ubi instrumenta venatoria et musicalia (lyra, tympanum, chorus) secundum duplicem sensum musicographice et metaphorice tractantur. [3]

Bibliographia

[recensere | fontem recensere]
  • Lehtonen, Th. M. S. (). Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy. Helsingiae: Societas Litterarum Finnicarum. ISBN 978-951-717-846-4
Carmina Burana
Carmina
(Index)

Carmina moralia et satirica (1–55): CB 1 · CB 2 · CB 3 · CB 4 · CB 5 · CB 6 · CB 7 · CB 8 · CB 9 · CB 10 · CB 11 · CB 12 · CB 13 · CB 14 · CB 15 · CB 16 · CB 17 · CB 18 · CB 18a · CB 19 · CB 20 · CB 21 · CB 22 · CB 23 · CB 24 · CB 25 · CB 26 · CB 27 · CB 28 · CB 29 · CB 30 · CB 31 · CB 32 · CB 33 · CB 34 · CB 35 · CB 36 · CB 37 · CB 38 · CB 39 · CB 39a · CB 39b · CB 40 · CB 41 · CB 42 · CB 43 · CB 44 · CB 45 · CB 46 · CB 47 · CB 47a · CB 48 · CB 48a · CB 49 · CB 50 · CB 51 · CB 51a · CB 52 · CB 53 · CB 53a · CB 54 · CB 55

Carmina amatoria (56–186): CB 56 · CB 57 · CB 58 · CB 59 · CB 60 · CB 60a · CB 61 · CB 62 · CB 63 · CB 64 · CB 65 · CB 66 · CB 67 · CB 68 · CB 69 · CB 70 · CB 71 · CB 72 · CB 73 · CB 74 · CB 75 · CB 76 · CB 77 · CB 78 · CB 79 · CB 80 · CB 81 · CB 82 · CB 83 · CB 84 · CB 85 · CB 86 · CB 87 · CB 88 · CB 88a · CB 89 · CB 90 · CB 91 · CB 92 · CB 93 · CB 93a · CB 94 · CB 95 · CB 96 · CB 97 · CB 98 · CB 99 · CB 99a · CB 99b · CB 100 · CB 101 · CB 102 · CB 103 · CB 104 · CB 104a · CB 105 · CB 106 · CB 107 · CB 108 · CB 109 · CB 110 · CB 111 · CB 112 · CB 112a · CB 113 · CB 113a · CB 114 · CB 114a · CB 115 · CB 115a · CB 116 · CB 117 · CB 118 · CB 119 · CB 119a · CB 120 · CB 120a · CB 121 · CB 121a · CB 122 · CB 122a · CB 123 · CB 123a · CB 124 · CB 125 · CB 126 · CB 127 · CB 128 · CB 129 · CB 130 · CB 131 · CB 131a · CB 132 · CB 133 · CB 134 · CB 135 · CB 135a · CB 136 · CB 136a · CB 137 · CB 137a · CB 138 · CB 138a · CB 139 · CB 139a · CB 140 · CB 140a · CB 141 · CB 141a · CB 142 · CB 142a · CB 143 · CB 143a · CB 144 · CB 144a · CB 145 · CB 145a · CB 146 · CB 146a · CB 147 · CB 147a · CB 148 · CB 148a · CB 149 · CB 150 · CB 150a · CB 151 · CB 151a · CB 152 · CB 152a · CB 153 · CB 153a · CB 154 · CB 155 · CB 155a · CB 156 · CB 157 · CB 158 · CB 159 · CB 160 · CB 161 · CB 161a · CB 162 · CB 162a · CB 163 · CB 163a · CB 164 · CB 164a · CB 165 · CB 165a · CB 166 · CB 166a · CB 167 · CB 167a · CB 168 · CB 168a · CB 169 · CB 169a · CB 170 · CB 170a · CB 171 · CB 171a · CB 172 · CB 172a · CB 173 · CB 173a · CB 174 · CB 174a · CB 175 · CB 175a · CB 176 · CB 177 · CB 178 · CB 178a · CB 179 · CB 179a · CB 180 · CB 180a · CB 181 · CB 181a · CB 182 · CB 182a · CB 183 · CB 183a · CB 184 · CB 185 · CB 186

Carmina potoria (187–226): CB 187 · CB 188 · CB 189 · CB 190 · CB 191 · CB 191a · CB 192 · CB 193 · CB 194 · CB 195 · CB 196 · CB 197 · CB 198 · CB 199 · CB 200 · CB 201 · CB 202 · CB 203 · CB 203a · CB 204 · CB 205 · CB 206 · CB 207 · CB 208 · CB 209 · CB 210 · CB 211 · CB 211a · CB 212 · CB 213 · CB 214 · CB 215 · CB 215a · CB 216 · CB 217 · CB 218 · CB 219 · CB 220 · CB 220a · CB 221 · CB 222 · CB 223 · CB 224 · CB 225 · CB 226

Ludi (227–228): CB 227 · CB 228

Supplementum (1–26a): Supp. I · Supp. II · Supp. III · Supp. IV · Supp. V · Supp. VI · Supp. VII · Supp. VIII · Supp. IX · Supp. X · Supp. XI · Supp. XII · Supp. XIII · Supp. XIV · Supp. XV · Supp. XVI · Supp. XVII · Supp. XVIII · Supp. XIX · Supp. XX · Supp. XXI · Supp. XXII · Supp. XXIII · Supp. XXIV · Supp. XXV · Supp. XXVI · Supp. XXVIa

Argumenta

Authentica Habita · Carmina Cantabrigiensia · Clerici vagantes · Goliardia · Litterae Latinae mediaevales · Litterae mediaevales · Universitas medii aevi