Ianus annum circinat
| Ianus annum circinat | |
|---|---|
| Numerus | CB 56 |
| Argumenta | Amor |
| Lingua | Lingua Latina mediaevalis |
“Ianus annum circinat” est initium carminis a discipulis vagantibus Latine scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero LVI reperitur.[1]
Textus
[recensere | fontem recensere]Descriptio
[recensere | fontem recensere]Hoc carmen est primum in sectione amatoria codicis et celebrat transitionem temporum, a mense Iano usque ad veris adventum, cum sol in signum Tauri ingreditur. Poeta mythologicis imaginibus utitur (Phebus, Venus, Pallas) ad describendam experientiam goliardi qui, olim studiis deditus, nunc militia amoris capitur. Argumentum praecipue vertitur circa invictam potentiam Cupidinis et pulchritudinem cuiusdam puellae quae Veneri ipsi comparatur.[1]
Stylus rhythmicus et usus resonantiae (velut in versu "Amor cuncta superat") typicus est poesis clericorum vagantium, ubi sacrum et profanum, studium et voluptas iuvenilis inter se miscentur. Carmen finitur precibus ad Venerem et puerum Cupidinem directis, ut amantis passioni faveant, reiectis studiis palladiis pro iure dioneo.[1]
Investigatio critica
[recensere | fontem recensere]Hoc carmen, elato stilo compositum, elementis astronomicis ac mythologicis exornatur ad amorem celebrandum. Prima stropha per elaboratam metaphoram adventum verni temporis describit: Sol enim Arietis fines perrumpit, quod argumentum auctor ex Ovidii Metamorphoseon libris haurit, ubi Phoebi equi repagula pulsant. Haec astronomica descriptio non solum temporis mutationem indicat, sed scaenam parat ad amorem canendum, qui ritu paene sollemni inducitur.[2]
Argumentum praecipuum in motivo militiae amoris vertitur, quod cum goliardico more litterarum studii deserendi coniungitur. Cum aestas appropinquat, discipuli Palladis artes neglegunt ut Veneris imperio obsequantur. Hic transitus e vita contemplativa ad activam amatoriamque per poeticas imagines exprimitur, ubi tristitia depellitur et gaudium verno tempore ortum dominatur. In textu clarum resonat carmen refrain, quod celeberrimum Vergilii versum ex Bucolicis sumptum (Omnia vincit Amor) aemulatur, amorem ut vim invictam universi ostendens.[2]
Militia ipsa, quae in secunda parte Carminum Buranorum saepius occurrit, ex christiana notione militiae Christi ad profanos usus flectitur, Ovidianam sententiam sequens, qua amor species quaedam servitii militaris habetur. In extrema parte carminis, invocatio ad Venerem et Cupidinem intenditur, ubi mythologicae figurae, sicut Daphne a Phoebo amata et in laurum mutata, adhibentur ad impetum desiderii et difficultates amantium demonstrandas. Ita carmen traditionem classicam cum sensibilitate medievali mediaevali commiscet, feminam laudans et deorum auxilium ad cordis vulnera sananda implorans.[3]
Notae
[recensere | fontem recensere]- 1 2 3 4 Carmina amatoria 56-70.
- 1 2 Rossi, 2006, p. 261.
- ↑ Rossi, 2006, p. 262.
Bibliographia
[recensere | fontem recensere]- Rossi, Petrus Victorius, red. ( []). Carmina Burana. Testo latino a fronte (8a. ed.). Mediolani: Tascabili Bompiani. ISBN 88-452-5307-4