Jump to content

Frigus hinc est horridum

E Vicipaedia
Conferatur pagina principalis: Index Carminum Buranorum.
Frigus hinc est horridum
NumerusCB 82
Argumentaamor
Lingualingua Latina mediaevalis

Frigus hinc est horridum est initium carminis a discipulis vagantibus Latine scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero LXXXII reperitur.[1]

1. Frigus hinc est horridum,
tempus adest floridum.
veris ab instantia
tellus iam fit gravida;
in partum inde solvitur,
dum florere cernitur.

Refl. O o o a i a e !
amor † insolabile!
clerus scit diligere
virginem plus milite!

2. Sol tellurem recreat,
ne fetus eius pereat;
ab aeris temperantia
rerum fit materia,
unde muitiplicia
generantur semina.

Refl. O o o a i a e !
amor † insolabile!
clerus scit diligere
virginem plus milite!

3. Mons vestitur floribus
et sonat a volucribus;
in silvis aves concinunt
dulciterque garriunt;
nec philomena desinit,
iacturam suam meminit.

Refl. O o o a i a e !
amor † insolabile!
clerus scit diligere
virginem plus milite!

4. Ridet terre facies
colores per multiplices.
nunc audite, virgines:
non amant recte milites!
miles caret viribus
nature et virtutibus!

Refl. O o o a i a e !
amor † insolabile!
clerus scit diligere
virginem plus milite!

5. Thymus et lapathium
inierunt hoc consilium:
«propter formam milites
nobis sunt amabiles.»
«de quibus stulta ratio,
suspensa est solutio.»

Refl. O o o a i a e !
amor † insolabile!
clerus scit diligere
virginem plus milite!

6. «Sed in curtibus milites
depingunt nostras facies,
cum serico in palliis,
colore et in clipeis.»
«quid prosunt nobis talia,
cum forma perit propria?

Refl. O o o a i a e !
amor † insolabile!
clerus scit diligere
virginem plus milite!

7. Clerici in frigore
observant nos in semine,
pannorum in velamine,
deinde et in pyxide.»
mox de omni clerico
Amoris fit conclusio.

Refl. O o o a i a e !
amor † insolabile!
clerus scit diligere
virginem plus milite![1]

Hoc carmen, in sectione amatoria codicis positum, incipit a descriptione veris et naturae se renovantis, sed mox in acrem comparationem inter clericos et milites vertitur. Poeta arguit clericos meliores amatores esse, dum milites reprehendit propter inconstantiam et inopiam virtutis naturalis.[1]

Argumentum carminis ad typicum thema goliardicum pertinet, scilicet certamen de amore virginum, ubi mundus litteratus clericorum praefertur mundo armato militum. Per personificationem plantarum et refrenum rhythmicum, carmen victoriam moralem et sensualem clericorum celebrat, stilo satirico et iocoso pleno.[1]

Investigatio palaeographica musica

[recensere | fontem recensere]

In examine paleographico carminis rhythmicis primum observanda est structura strofica cum carmine intercalari (refrain), quae in Codice Burano (Bayerische Staatsbibliothek, Clm 4660, f. 35r) servatur. Quamvis textus in hoc folio sine notis musicis super lineas exaratus sit, natura rhythmica versuum—qui sunt septenarii trochaici cum anacrusi—indolem musicam clarissime demonstrat. Investigatio autem elementorum musicorum non solum in metrica consistit, sed etiam in modo quo textus ad usum canendi in membranis ordinatur. In stropha septima, quae crux interpretum habetur, videtur mendum paleographicum in vocabulo frigore, quod cum rhythmo piano non congruit et rimas violat; propterea critici moderni subrogationem cum vocibus limine vel potius frigedine proposuerunt ut congruentia musico-rhythmica restituatur.[2]

Structura huius carminis, quae in binas partes dividitur, in prima parte (strophis i-iii) metaphoras naturales ad risum veris spectantes adhibet, quae musicam organicam mundi sub figura sexuali depingunt (verbis ut gravida, partum, semina). In secunda parte (strophis iv-vii), disputatio inter chiericos et milites per voces personificatas herbarum (Thymus et Lapathium) evolvitur. Ex parte paleographica, carmen intercalare per syllabas onomatopoeicas "O o o a i a e" incipit, quae non solum gaudium effundunt, sed melisma vel caudam vocalem indicare videntur, ubi vox humana extra verbi limites in ludum sonorum solvitur. Haec elementa ad genus conducti vel cantionis pertinere videntur, ubi repetitio carminis intercalaris post unamquamque stropham firmitatem architectonicam toti compositioni praebet. [3]

Difficultas maxima in stropha finali invenitur, ubi vocabula semine, velamine, et pyxide ambiguitatem semanticam et fortasse musicam continent. Dum quidam musicologi haec ut dona chiericorum interpretantur, alii per investigationem paleographicam comparativam (sicut in Concilio Remiremontensi) sensum libertinum vel pederasticum suspicantur, ubi pyxis vel velamen organa secreta significent. Haec eversio sensus, quae sub velamine herbarum celatur, typica est vagorum carminum, in quibus ludus verbis et sonis adhibetur ut severitas ecclesiastica eludatur. Conclusio carminis, quae celeriter favorem chiericorum proclamat, videtur esse resolutio iudicii musico-curialis, quae in fine totius periegeseos rhythmicae ponitur. [4]

Bibliographia

[recensere | fontem recensere]
  • Lehtonen, Th. M. S. (). Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy. Helsingiae: Societas Litterarum Finnicarum. ISBN 978-951-717-846-4
Carmina Burana
Carmina
(Index)

Carmina moralia et satirica (1–55): CB 1 · CB 2 · CB 3 · CB 4 · CB 5 · CB 6 · CB 7 · CB 8 · CB 9 · CB 10 · CB 11 · CB 12 · CB 13 · CB 14 · CB 15 · CB 16 · CB 17 · CB 18 · CB 18a · CB 19 · CB 20 · CB 21 · CB 22 · CB 23 · CB 24 · CB 25 · CB 26 · CB 27 · CB 28 · CB 29 · CB 30 · CB 31 · CB 32 · CB 33 · CB 34 · CB 35 · CB 36 · CB 37 · CB 38 · CB 39 · CB 39a · CB 39b · CB 40 · CB 41 · CB 42 · CB 43 · CB 44 · CB 45 · CB 46 · CB 47 · CB 47a · CB 48 · CB 48a · CB 49 · CB 50 · CB 51 · CB 51a · CB 52 · CB 53 · CB 53a · CB 54 · CB 55

Carmina amatoria (56–186): CB 56 · CB 57 · CB 58 · CB 59 · CB 60 · CB 60a · CB 61 · CB 62 · CB 63 · CB 64 · CB 65 · CB 66 · CB 67 · CB 68 · CB 69 · CB 70 · CB 71 · CB 72 · CB 73 · CB 74 · CB 75 · CB 76 · CB 77 · CB 78 · CB 79 · CB 80 · CB 81 · CB 82 · CB 83 · CB 84 · CB 85 · CB 86 · CB 87 · CB 88 · CB 88a · CB 89 · CB 90 · CB 91 · CB 92 · CB 93 · CB 93a · CB 94 · CB 95 · CB 96 · CB 97 · CB 98 · CB 99 · CB 99a · CB 99b · CB 100 · CB 101 · CB 102 · CB 103 · CB 104 · CB 104a · CB 105 · CB 106 · CB 107 · CB 108 · CB 109 · CB 110 · CB 111 · CB 112 · CB 112a · CB 113 · CB 113a · CB 114 · CB 114a · CB 115 · CB 115a · CB 116 · CB 117 · CB 118 · CB 119 · CB 119a · CB 120 · CB 120a · CB 121 · CB 121a · CB 122 · CB 122a · CB 123 · CB 123a · CB 124 · CB 125 · CB 126 · CB 127 · CB 128 · CB 129 · CB 130 · CB 131 · CB 131a · CB 132 · CB 133 · CB 134 · CB 135 · CB 135a · CB 136 · CB 136a · CB 137 · CB 137a · CB 138 · CB 138a · CB 139 · CB 139a · CB 140 · CB 140a · CB 141 · CB 141a · CB 142 · CB 142a · CB 143 · CB 143a · CB 144 · CB 144a · CB 145 · CB 145a · CB 146 · CB 146a · CB 147 · CB 147a · CB 148 · CB 148a · CB 149 · CB 150 · CB 150a · CB 151 · CB 151a · CB 152 · CB 152a · CB 153 · CB 153a · CB 154 · CB 155 · CB 155a · CB 156 · CB 157 · CB 158 · CB 159 · CB 160 · CB 161 · CB 161a · CB 162 · CB 162a · CB 163 · CB 163a · CB 164 · CB 164a · CB 165 · CB 165a · CB 166 · CB 166a · CB 167 · CB 167a · CB 168 · CB 168a · CB 169 · CB 169a · CB 170 · CB 170a · CB 171 · CB 171a · CB 172 · CB 172a · CB 173 · CB 173a · CB 174 · CB 174a · CB 175 · CB 175a · CB 176 · CB 177 · CB 178 · CB 178a · CB 179 · CB 179a · CB 180 · CB 180a · CB 181 · CB 181a · CB 182 · CB 182a · CB 183 · CB 183a · CB 184 · CB 185 · CB 186

Carmina potoria (187–226): CB 187 · CB 188 · CB 189 · CB 190 · CB 191 · CB 191a · CB 192 · CB 193 · CB 194 · CB 195 · CB 196 · CB 197 · CB 198 · CB 199 · CB 200 · CB 201 · CB 202 · CB 203 · CB 203a · CB 204 · CB 205 · CB 206 · CB 207 · CB 208 · CB 209 · CB 210 · CB 211 · CB 211a · CB 212 · CB 213 · CB 214 · CB 215 · CB 215a · CB 216 · CB 217 · CB 218 · CB 219 · CB 220 · CB 220a · CB 221 · CB 222 · CB 223 · CB 224 · CB 225 · CB 226

Ludi (227–228): CB 227 · CB 228

Supplementum (1–26a): Supp. I · Supp. II · Supp. III · Supp. IV · Supp. V · Supp. VI · Supp. VII · Supp. VIII · Supp. IX · Supp. X · Supp. XI · Supp. XII · Supp. XIII · Supp. XIV · Supp. XV · Supp. XVI · Supp. XVII · Supp. XVIII · Supp. XIX · Supp. XX · Supp. XXI · Supp. XXII · Supp. XXIII · Supp. XXIV · Supp. XXV · Supp. XXVI · Supp. XXVIa

Argumenta

Authentica Habita · Carmina Cantabrigiensia · Clerici vagantes · Goliardia · Litterae Latinae mediaevales · Litterae mediaevales · Universitas medii aevi