Foramen supra portam (assomorium)
 |
Haec commentatio vicificanda est ut rationibus qualitatis propositis obtemperet. Quapropter rogamus ut corrigas, praecipue introductionem, formam, nexusque extra et intra Vicipaediam. |
Foramen supra portam, vulgo assomorium (Francogallice assommoir, Anglice murder hole, Theodisce Tötungsloch), est apertura in testudine vel plafone caminatae portae (id est, in corridore sub porta), per quam defensores saxa, aquam fervidam, harenam candentem, calcem vivam, vel alia perpendiculo in hostes iam sub ingressu inclusos deicere poterant.
Descriptio
[recensere | fontem recensere]Assomorium intra châtelet vel turrim portae situm est. Saepe cum cataracta (herse) et valvis ferreis componitur, ita ut oppugnatores inter claustra capti per foramina superiora oppugnarentur. Foramen unicum aut plura parva fieri poterant; haec ad cameram superioris tabulati vel ad cameram custodum ducunt.
Materia et tela
[recensere | fontem recensere]Per assomorium deiecta sunt saxa, fragmenta, aqua fervida, harena calefacta, calx viva, aut etiam stercus. De oleo fervido traditur in fabulis, sed fontes historici raro hoc probant.
Differentia a machicolatione
[recensere | fontem recensere]Assomorium intus supra vestibulum situm est; machicolatio autem foris in parapetto eminente ad pedem muri spectat. Quamvis utraque ratio ictus verticales praebeat, situs ac destinatio diversa sunt: assomorium hostem iam penetrantem corridorem ferit, machicolatio vero oppugnatorem ad murum admotum.
Latinitas et vocabula
[recensere | fontem recensere]Vox technica propria in latino medio aevo non reperitur. In chartis et descriptionibus plerumque leguntur periphrases:
- foramen supra portam
- foramen in testudine portae ad deicienda saxa…
- interdum confusum cum machicolationibus si supra portam foris extant.
Exempla (selecta)
[recensere | fontem recensere]| Locus | Nota brevis |
|---|---|
| Bodiam – Anglia | Corridori portae testudo foraminibus perforata; exemplum bene conservatum. |
| Harlech – Cambria | In chatelet portae vestigia foraminum supra portam (Cadw memorat). |
| Beaumaris – Cambria | Super transitum portae introrsum foramina verticalia visuntur. |
| Conwy – Cambria | In passageo portae aperta foramina ad ictus verticales. |
| Tully – Hibernia | Foramen in testudine camerae inferioris descriptum a peritis loci. |
Nomina vernacula
[recensere | fontem recensere]- Francogallice: assommoir
- Anglice: murder hole
- Theodisce: Tötungsloch
- Italice: foro difensivo (interno) (saepe sub genere caditoie)
- Hispanice: agujero asesino
- Lusitanice: buraco assassino
- Iaponice: 殺人孔 (satsujin-kō, “foramen ad occidendum”)
- Sinice: 杀人孔 (shārén kǒng, “foramen ad homines necandos”)
Bibliographia minima
[recensere | fontem recensere]- National Trust, “Exploring Bodiam Castle” (assomoria in testudine corridori).
- CastleWales.com, “Castle Terminology: Murder Holes” (Harlech exemplum illustratum).
- Gatehouse Gazetteer, “Harlech (The Gatehouse Record)” (assomoria in defensione portae).