Exit diluculo
Conferatur pagina principalis: Index Carminum Buranorum.| Exit diluculo | |
|---|---|
| Numerus | CB 90 |
| Argumenta | Amor |
| Lingua | Lingua Latina mediaevalis |
“Exiit diluculo” est initium carminis a discipulis vagantibus Latine scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero XC reperitur.[1]
Textus
[recensere | fontem recensere]Descriptio
[recensere | fontem recensere]Hoc carmen brevissimum, in sectione amatoria codicis servatum, depingit scaenam pastoralem ubi puella rustica mane cum animalibus suis egreditur. In fine carminis, illa videt scolarem in herba sedentem et eum invitat ad ludendum, quod est thema gratum Goliardis de occursu inter clericos et ruricolas.[1]
Argumentum carminis est simplex ac vividum, praebens catalogum animalium (oves, asellas, vitulos, capros) quae puellam sequuntur, usque ad momentum colloquii cum domino litterato. Haec pastorella more goliardico levitatem et invitationem ad amorem sine ambagibus exprimit, ubi mundus rusticus cum mundo scholastico breviter miscetur.[1]
Investigatio palaeographica musica
[recensere | fontem recensere]In notatione carminis cuius titulus est Exiit diluculo (CB 90), elementa palaeographica peculiarem structuram in codicibus manuscriptis exhibent, praesertim in codice Monacensi (München, Bayerische Staatsbibliothek, Clm 5539, dicto C). Hic codex, saeculo XV ineunte exaratus, solus est qui melodiam integram ad quattuor duplices versus accommodatam servat, dum Codex Buranus (Clm 4660, dictus B) tantum fragmentum textuale sine punctis musicis in folio 38v praebet. Analysim musicam subicere oportet dispositionem notularum quae formam rhythmicam strophae goliardicae sequuntur, licet in hoc casu ambitus melodicus ad pauciores versus restringatur. Palaeographia codicis C, qui inter quattuor tantum fontes carmen Procurans odium ad duas voces continet, monstrat scripturam musicam quae simplicitatem syllabicam et unitatem melodicam fovet, congruens cum natura bucolica et rustica textus. [2]
Fragmentaria natura huius carminis ex discrepantia inter fontes oritur, nam systema musicum in codice C contentum non omnes versus a philologis (ut in editione Schumann) propositos tegit, sed tantum primam partem descriptionis gregis. Haec brevitas musicalis suggerit aut melodiam ad repetitionem flexibilem designatam esse, aut carmen in traditione manuscripta per lapsum vel consulto deminutum fuisse. Ex parte palaeographica, notae in codice C dispositae certum ordinem metricum indicant qui cum rhythmo accentuativo versus latini medii aevi cohaeret, ubi singulae syllabae plerumque singulis sonis respondent, nisi in clausulis ubi parvae ligaturae ad ornamentum adhiberi possunt. Investigatio horum fontium confirmat momentum codicis Clm 5539 pro restitutione musica carminum quae in codice Burano primario tantum sub specie textus nudi vel notatione manca exstant. [3]
Notae
[recensere | fontem recensere]- 1 2 3 4 Carmina amatoria 88-100.
- ↑ "Exiit diluculo (cb 90)". Examen apium
- ↑ "Exiit diluculo (cb 90)". Examen apium
Bibliographia
[recensere | fontem recensere]- Lehtonen, Th. M. S. (). Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy. Helsingiae: Societas Litterarum Finnicarum. ISBN 978-951-717-846-4