Jump to content

Dum Diane vitrea

E Vicipaedia
Conferatur pagina principalis: Index Carminum Buranorum.
Dum Diane vitrea
NumerusCB 62
ArgumentaAmor
LinguaLingua Latina mediaevalis

Dum Diane vitrea est initium carminis a discipulis vagantibus Latine scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero LXII reperitur.[1]

1. Dum Diane vitrea
sero lampas oritur
et a fratris rosea
luce dum succenditur,
dulcis aura zephyri
spirans omnes etheri
nubes tollit;
sic emollit
vis chordarum pectora
et immutat
cor, quod nutat
ad amoris pignora.

2.Letum iubar Hesperi
gratiorem
dat humorem
roris soporiferi
mortalium generi.

3.O quam felix est antidotum soporis,
quod curarum tempestates sedat et doloris!
dum surrepit clausis oculorum poris,
ipsum gaudio equiperat dulcedini amoris.

4.Morphëus in mentem
trahit impellentem
ventum lenem segetes maturas,
murmura rivorum per harenas puras,
circulares ambitus molendinorum,
qui furantur somno lumen oculorum.

5.Post blanda Veneris commercia
lassatur cerebri substantia.
hinc caligant mira novitate
oculi nantes in palpebrarum rate.
hei, quam felix transitus amoris ad soporem,
sed suavior regressus ad amorem!

6.Ex alvo leta fumus evaporat,
qui capitis tres cellulas irrorat;
hic infumat oculos
ad soporem pendulos
et palpebras sua fumositate
replet, ne visus exspatietur late.
unde ligant oculos virtutes animales,
que sunt magis vise ministeriales.

7.Fronde sub arboris amena,
dum querens canit philomena,
suave est quiescere,
suavius ludere
in gramine
cum virgine
speciosa.
si variarum
odor herbarum
spiraverit,
si dederit
torum rosa,
dulciter soporis alimonia
post Veneris defessa commercia
captatur,
dum lassis instillatur.

8.O in quantis
animus amantis
variatur vacillantis!
ut vaga ratis per equora,
dum caret ancora,
fluctuat inter spem metumque dubia
sic Veneris militia.[1]

Hoc carmen, inter pulcherrima carmina amatoria numeratum, de nocte, somno, et amore canit, ubi mundus naturae cum affectibus humanis commiscetur. Poeta describit ortum lunae (Dianae) et gratum soporem qui post lassitudinem amoris oculos claudit, physiologiam mediaevalem de fumo cerebri et cellulis capitis commemorans.[1]

In secunda parte, carmen ad sphaeram voluptatis vertitur, ubi requies sub arbore cum virgine et cantus philomenae laudantur. Denique, instabilitas animi amantis comparatur rati sine ancora quae in mari dubio fluctuat, quod thema est frequentissimum in poesi goliardica.[1]

Investigatio critica

[recensere | fontem recensere]

Hoc carmen, inter celeberrima litterarum Latinarum medii aevi habitum, vires somni recreatrices subtili stilo extollit. Ob structuram rhythmicam et argumentum, docti viri hoc opus nonnumquam Petro Abaelardo adbuere, eique similem paraphrasim in carmine CXCVII invenimus. Textus per multiplices figuras rhetoricas explicatur, inter quas eminet imago "lampadis Dianae", quae ad lunam a radiis solaribus collustratam spectat. Haec metaphora memorat Lucretianum illud de sole "rosea lampade lucente". Mythologicae rationes Dianam et Apollinem, solem scilicet, ut fratres e Iove et Latona genitos exhibent, unde lunae lumen a fraterna luce pendere dicitur. Sub noctis adventum, stella Veneris nomine Vesperi inducitur, dum somnus ipse gradatim in ocellos obrepit. Quae descriptio Ovidianum colorem sapit, qui in Fastis de blanda quiete furtim victis ocellis obrepente cecinit. Denique Morpheus invocatur, somniorum deus in Metamorphosibus descriptus, ut quietis humanae moderator et interpres. [2]

Bibliographia

[recensere | fontem recensere]
  • Rossi, Petrus Victorius, red. ( []). Carmina Burana. Testo latino a fronte (8a. ed.). Mediolani: Tascabili Bompiani. ISBN 88-452-5307-4
Carmina Burana
Carmina
(Index)

Carmina moralia et satirica (1–55): CB 1 · CB 2 · CB 3 · CB 4 · CB 5 · CB 6 · CB 7 · CB 8 · CB 9 · CB 10 · CB 11 · CB 12 · CB 13 · CB 14 · CB 15 · CB 16 · CB 17 · CB 18 · CB 18a · CB 19 · CB 20 · CB 21 · CB 22 · CB 23 · CB 24 · CB 25 · CB 26 · CB 27 · CB 28 · CB 29 · CB 30 · CB 31 · CB 32 · CB 33 · CB 34 · CB 35 · CB 36 · CB 37 · CB 38 · CB 39 · CB 39a · CB 39b · CB 40 · CB 41 · CB 42 · CB 43 · CB 44 · CB 45 · CB 46 · CB 47 · CB 47a · CB 48 · CB 48a · CB 49 · CB 50 · CB 51 · CB 51a · CB 52 · CB 53 · CB 53a · CB 54 · CB 55

Carmina amatoria (56–186): CB 56 · CB 57 · CB 58 · CB 59 · CB 60 · CB 60a · CB 61 · CB 62 · CB 63 · CB 64 · CB 65 · CB 66 · CB 67 · CB 68 · CB 69 · CB 70 · CB 71 · CB 72 · CB 73 · CB 74 · CB 75 · CB 76 · CB 77 · CB 78 · CB 79 · CB 80 · CB 81 · CB 82 · CB 83 · CB 84 · CB 85 · CB 86 · CB 87 · CB 88 · CB 88a · CB 89 · CB 90 · CB 91 · CB 92 · CB 93 · CB 93a · CB 94 · CB 95 · CB 96 · CB 97 · CB 98 · CB 99 · CB 99a · CB 99b · CB 100 · CB 101 · CB 102 · CB 103 · CB 104 · CB 104a · CB 105 · CB 106 · CB 107 · CB 108 · CB 109 · CB 110 · CB 111 · CB 112 · CB 112a · CB 113 · CB 113a · CB 114 · CB 114a · CB 115 · CB 115a · CB 116 · CB 117 · CB 118 · CB 119 · CB 119a · CB 120 · CB 120a · CB 121 · CB 121a · CB 122 · CB 122a · CB 123 · CB 123a · CB 124 · CB 125 · CB 126 · CB 127 · CB 128 · CB 129 · CB 130 · CB 131 · CB 131a · CB 132 · CB 133 · CB 134 · CB 135 · CB 135a · CB 136 · CB 136a · CB 137 · CB 137a · CB 138 · CB 138a · CB 139 · CB 139a · CB 140 · CB 140a · CB 141 · CB 141a · CB 142 · CB 142a · CB 143 · CB 143a · CB 144 · CB 144a · CB 145 · CB 145a · CB 146 · CB 146a · CB 147 · CB 147a · CB 148 · CB 148a · CB 149 · CB 150 · CB 150a · CB 151 · CB 151a · CB 152 · CB 152a · CB 153 · CB 153a · CB 154 · CB 155 · CB 155a · CB 156 · CB 157 · CB 158 · CB 159 · CB 160 · CB 161 · CB 161a · CB 162 · CB 162a · CB 163 · CB 163a · CB 164 · CB 164a · CB 165 · CB 165a · CB 166 · CB 166a · CB 167 · CB 167a · CB 168 · CB 168a · CB 169 · CB 169a · CB 170 · CB 170a · CB 171 · CB 171a · CB 172 · CB 172a · CB 173 · CB 173a · CB 174 · CB 174a · CB 175 · CB 175a · CB 176 · CB 177 · CB 178 · CB 178a · CB 179 · CB 179a · CB 180 · CB 180a · CB 181 · CB 181a · CB 182 · CB 182a · CB 183 · CB 183a · CB 184 · CB 185 · CB 186

Carmina potoria (187–226): CB 187 · CB 188 · CB 189 · CB 190 · CB 191 · CB 191a · CB 192 · CB 193 · CB 194 · CB 195 · CB 196 · CB 197 · CB 198 · CB 199 · CB 200 · CB 201 · CB 202 · CB 203 · CB 203a · CB 204 · CB 205 · CB 206 · CB 207 · CB 208 · CB 209 · CB 210 · CB 211 · CB 211a · CB 212 · CB 213 · CB 214 · CB 215 · CB 215a · CB 216 · CB 217 · CB 218 · CB 219 · CB 220 · CB 220a · CB 221 · CB 222 · CB 223 · CB 224 · CB 225 · CB 226

Ludi (227–228): CB 227 · CB 228

Supplementum (1–26a): Supp. I · Supp. II · Supp. III · Supp. IV · Supp. V · Supp. VI · Supp. VII · Supp. VIII · Supp. IX · Supp. X · Supp. XI · Supp. XII · Supp. XIII · Supp. XIV · Supp. XV · Supp. XVI · Supp. XVII · Supp. XVIII · Supp. XIX · Supp. XX · Supp. XXI · Supp. XXII · Supp. XXIII · Supp. XXIV · Supp. XXV · Supp. XXVI · Supp. XXVIa

Argumenta

Authentica Habita · Carmina Cantabrigiensia · Clerici vagantes · Goliardia · Litterae Latinae mediaevales · Litterae mediaevales · Universitas medii aevi