Jump to content

Deus pater adiuva

E Vicipaedia
Conferatur pagina principalis: Index Carminum Buranorum.
Deus pater adiuva
NumerusCB 127
Argumentaamor
Lingualingua Latina mediaevalis

Deus pater adiuva est initium carminis a discipulis vagantibus Latine scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero CXXVII reperitur.[1]

1. Deus pater, adiuva,
quia mors est proxima!
festina succurrere!
iam me vult invadere!

2. Dona, pater, spatium,
da michi consilium!
faciam me monachum,
si concedis crastinum.

3. «O mi dilectissime,
quid iam cupis agere?
secus tibi consule,
noli me relinquere!»

4. Tua, frater, pietas
movet michi lacrimas,
qui eris ut orphanus,
postquam ero monachus.

5. «Ergo mane paululum
saltim per hoc triduum!
forsan hoc periculum
non erit mortiferum.»

6. Tanta est angustia,
que percurrit viscera,
quod est michi dubia
vita quoque crastina.

7. «Monachorum regula
non est tibi cognita?
ieiunant cottidie,
vigilant assidue.»

8. Qui pro Deo vigilant,
coronari postulant;
qui pro Deo esurit,
satiari exigit.

9. «Dura donant pabula,
fabas ac legumina,
post tale convivium
potum aque modicum.»

10. Quid prosunt convivia
quidve Dionysia,
ubi † et dapibus
caro datur vermibus?

11. «Vel parentum gemitus
moveat te penitus,
qui te plangunt monachum
veluti iam mortuum!»

12. Qui parentes diligit
atque Deum negligit,
reus inde fuerit,
quando iudex venerit.

13. «Numquam magis videris,
quem tu tantum diligis:
illum Parme clericum
Guidonem pulcherrimum.»

14. † His est quo relinquerem,
nisi mori crederem;
sed cum mors est dubia,
postponamus omnia.

15. «O ars dialectica,
numquam esses cognita,
que tot facis clericos
exules ac miseros!»

16. Hëu michi misero!
quid agam, iam nescio.
longo in exilio
sum sine consilio.

17. Parce, frater, fletibus!
forsitan fit melius.
iam mutatur animus:
nondum ero monachus.[1]

Hoc carmen, in forma dialogi compositum, timorem mortis et subitam conversionem religiosam clerici cuiusdam narrat. Protagonista, morbo vel periculo perterritus, Deum invocat et pollicetur se monachum futurum esse si vitam servaverit, dum amicus vel socius eum ab hoc proposito dehortari conatur.[1]

Argumentum per antithesim explicatur inter asperitatem vitae monasticae et mundanas delectationes, sicut amicitiam Parmae et studia dialecticae. Ad extremum, periculo fortasse imminuto, clericus sententiam mutat et vitam saecularem retinere constituit, quod ironiam goliardicam erga vota religiosa et instabilitatem humanam demonstrat.[1]

Investigatio critica

[recensere | fontem recensere]

Hoc carmen formam dialogi satirici praebet, qui praecipue in monachos atque in futilitatem conversionum ad vitam claustralem intendit. Poeta illos reprehendit qui mundum relinquunt non sincero animi impetu, sed quadam levitate inducti. Cum de cotidiano ieiunio agitur, videtur auctor ad ordinem Cisterciensium alludere, quibus mos erat ab Idibus Septembribus usque ad Pascham semel tantum in die cibum sumere. [2]

Argumentatio auctoris verbis Biblicis fulcitur, quibus moniti sunt qui propinquos diligentes Deum neglegunt. In textu resonat illud Geneseos praeceptum (XII, 1), quo Abraham exire de terra sua et de domo patris iubetur, necnon vaticinia Apocalypsis de iudicio extremo. Haec argumenta adhibentur ut necessitas mundi renuntiationis extollatur, quamquam sub specie ironica vel admonitrice. [3]

In carmine mentio fit dialecticae, quae una cum grammatica et rhetorica ad trivii disciplinas pertinet. Haec ars, postquam per prius Medium Aevum paene neglecta erat, ab undecimo saeculo rursus floruit; nihilominus, novae rationes disputandi a multis tunc reprehensis sunt, quod periculum ad interpretationem canonicam Sacrarum Scripturarum ferre viderentur. [4]

Denique, carmen ad affectus erga dilectos homines alludit, in quo quidam studiosi vestigia homosexualitatis agnoscunt, sicut in aliis carminibus huius collectaneae invenitur. Usus litterae "N." in textu latino, ad personam genericam indicandam cuius nomen tacetur, hanc interpretationem haud obscuram reddit, monachum admonens eum, quem tantopere diligat, amplius videre non posse. [5]

Bibliographia

[recensere | fontem recensere]
  • Rossi, Petrus Victorius, red. ( []). Carmina Burana. Testo latino a fronte (8a. ed.). Mediolani: Tascabili Bompiani. ISBN 88-452-5307-4
Carmina Burana
Carmina
(Index)

Carmina moralia et satirica (1–55): CB 1 · CB 2 · CB 3 · CB 4 · CB 5 · CB 6 · CB 7 · CB 8 · CB 9 · CB 10 · CB 11 · CB 12 · CB 13 · CB 14 · CB 15 · CB 16 · CB 17 · CB 18 · CB 18a · CB 19 · CB 20 · CB 21 · CB 22 · CB 23 · CB 24 · CB 25 · CB 26 · CB 27 · CB 28 · CB 29 · CB 30 · CB 31 · CB 32 · CB 33 · CB 34 · CB 35 · CB 36 · CB 37 · CB 38 · CB 39 · CB 39a · CB 39b · CB 40 · CB 41 · CB 42 · CB 43 · CB 44 · CB 45 · CB 46 · CB 47 · CB 47a · CB 48 · CB 48a · CB 49 · CB 50 · CB 51 · CB 51a · CB 52 · CB 53 · CB 53a · CB 54 · CB 55

Carmina amatoria (56–186): CB 56 · CB 57 · CB 58 · CB 59 · CB 60 · CB 60a · CB 61 · CB 62 · CB 63 · CB 64 · CB 65 · CB 66 · CB 67 · CB 68 · CB 69 · CB 70 · CB 71 · CB 72 · CB 73 · CB 74 · CB 75 · CB 76 · CB 77 · CB 78 · CB 79 · CB 80 · CB 81 · CB 82 · CB 83 · CB 84 · CB 85 · CB 86 · CB 87 · CB 88 · CB 88a · CB 89 · CB 90 · CB 91 · CB 92 · CB 93 · CB 93a · CB 94 · CB 95 · CB 96 · CB 97 · CB 98 · CB 99 · CB 99a · CB 99b · CB 100 · CB 101 · CB 102 · CB 103 · CB 104 · CB 104a · CB 105 · CB 106 · CB 107 · CB 108 · CB 109 · CB 110 · CB 111 · CB 112 · CB 112a · CB 113 · CB 113a · CB 114 · CB 114a · CB 115 · CB 115a · CB 116 · CB 117 · CB 118 · CB 119 · CB 119a · CB 120 · CB 120a · CB 121 · CB 121a · CB 122 · CB 122a · CB 123 · CB 123a · CB 124 · CB 125 · CB 126 · CB 127 · CB 128 · CB 129 · CB 130 · CB 131 · CB 131a · CB 132 · CB 133 · CB 134 · CB 135 · CB 135a · CB 136 · CB 136a · CB 137 · CB 137a · CB 138 · CB 138a · CB 139 · CB 139a · CB 140 · CB 140a · CB 141 · CB 141a · CB 142 · CB 142a · CB 143 · CB 143a · CB 144 · CB 144a · CB 145 · CB 145a · CB 146 · CB 146a · CB 147 · CB 147a · CB 148 · CB 148a · CB 149 · CB 150 · CB 150a · CB 151 · CB 151a · CB 152 · CB 152a · CB 153 · CB 153a · CB 154 · CB 155 · CB 155a · CB 156 · CB 157 · CB 158 · CB 159 · CB 160 · CB 161 · CB 161a · CB 162 · CB 162a · CB 163 · CB 163a · CB 164 · CB 164a · CB 165 · CB 165a · CB 166 · CB 166a · CB 167 · CB 167a · CB 168 · CB 168a · CB 169 · CB 169a · CB 170 · CB 170a · CB 171 · CB 171a · CB 172 · CB 172a · CB 173 · CB 173a · CB 174 · CB 174a · CB 175 · CB 175a · CB 176 · CB 177 · CB 178 · CB 178a · CB 179 · CB 179a · CB 180 · CB 180a · CB 181 · CB 181a · CB 182 · CB 182a · CB 183 · CB 183a · CB 184 · CB 185 · CB 186

Carmina potoria (187–226): CB 187 · CB 188 · CB 189 · CB 190 · CB 191 · CB 191a · CB 192 · CB 193 · CB 194 · CB 195 · CB 196 · CB 197 · CB 198 · CB 199 · CB 200 · CB 201 · CB 202 · CB 203 · CB 203a · CB 204 · CB 205 · CB 206 · CB 207 · CB 208 · CB 209 · CB 210 · CB 211 · CB 211a · CB 212 · CB 213 · CB 214 · CB 215 · CB 215a · CB 216 · CB 217 · CB 218 · CB 219 · CB 220 · CB 220a · CB 221 · CB 222 · CB 223 · CB 224 · CB 225 · CB 226

Ludi (227–228): CB 227 · CB 228

Supplementum (1–26a): Supp. I · Supp. II · Supp. III · Supp. IV · Supp. V · Supp. VI · Supp. VII · Supp. VIII · Supp. IX · Supp. X · Supp. XI · Supp. XII · Supp. XIII · Supp. XIV · Supp. XV · Supp. XVI · Supp. XVII · Supp. XVIII · Supp. XIX · Supp. XX · Supp. XXI · Supp. XXII · Supp. XXIII · Supp. XXIV · Supp. XXV · Supp. XXVI · Supp. XXVIa

Argumenta

Authentica Habita · Carmina Cantabrigiensia · Clerici vagantes · Goliardia · Litterae Latinae mediaevales · Litterae mediaevales · Universitas medii aevi