Jump to content

Artifex, qui condidit

E Vicipaedia
Conferatur pagina principalis: Index Carminum Buranorum.
Artifex, qui condidit
NumerusCB 224
ArgumentaAlcoholismus, Alea, Conviviality
LinguaLingua Latina mediaevalis

Artifex, qui condidit est initium carminis a discipulis vagantibus Latine scripti, quod in codice Carminum Buranorum sub numero CCXXIV reperitur.[1]

1. Artifex, qui condidit hominem ex luto
et linivit oculos ceci sacro sputo,
salvet vestras animas crimine soluto:
«pax vobis omnibus» ego vos saluto.

2. O prelati nobiles, viri litterati,
summi regis legati,
o presbiteri beati,
genus preelectum,
me omnibus abiectum
consolans despectum
virtutis vestre per effectum,
pauperie mea conteste
patet manifeste,
quod eo sine veste
satis inhoneste.
si me vultis audire:
contestor me scire
viros probitatis mire.

3. Qui virtutes faciunt, nobiles appello,
qui autem me despiciunt, avaros evello
de libro viventium, ad inferos repello,
ut ibi permaneant Plutonis in cancello.[1]

Hoc carmen, in sectione potoria codicis positum, est salutatio et petitio goliardica qua auctor, orationem religiosam imitans, benevolentiam clericorum et praelatorum quaerit. Poeta Deum creatorem invocat ad auditores benedicendos, mox autem condicionem suam miseram et inopiam vestimentorum manifeste deplorat. In hoc textu, sicut in multis carminibus vagorum, virtus cum liberalitate ac nobilitate animi coniungitur, dum avari et contemptores pauperum severe ad poenas infernas Plutonis damnantur.[1]

Investigatio critica

[recensere | fontem recensere]

Artifex, qui condidit et Sacerdotes et levite ad genus carminum mendicantium pertinent, quibus sectio moralis codicis ante ludos liturgicos concluditur.[2] In Artifex, qui condidit auctor principes ecclesiae, praesertim episcopos, legatos doctosque clericos, directe alloquitur, ut inopiam poetae respiciant.[2] In sequenti carmine, CB 225, admonitio universalis fit, qua sacerdotes levitaeque ad christianam caritatem exercendam exhor tantur.[2] Haec duo carmina materiam primorum carminum codicis (CB 1, CB 2, CB 3) repetunt: ita orbis thematicus clauditur, reprehendendo avaritiam neglegentiamque praelatorum.[2]

Hic carmen, sicut carmina CXCIa et CXXIX, precem exprimit clerici egentis qui auxilium a praelato quodam postulat. Auctor autem non solum opes petit, sed caritatis fervore impulsus affirmat veram nobilitatem non in genere vel divitiis, sed in animi virtute positam esse. In exordio repetuntur loci biblici ex Libro Genesis (II, 7) et Evangelio secundum Ioannem (IX, 6) deprompti, ubi Deus hominem e limo terrae fingere dicitur. Quae imago creationis humilitatem condicionis humanae cum divina arte componit.[3]

Argumentum deinde ad ethica vertitur: ille qui secundum virtutem operatur vere nobilis habetur, secundum definitionem iam in carmine VII expressam. Contra, qui caritate caret, e "libro viventium" (secundum Psalmorum locum LXVIII, 29) delendus esse videtur. Denique mentio Plutonis, inferorum domini, elementa mythologiae classicae cum contextu christiano permiscet, severitatem iudicii extremi significans.[4]

  1. 1 2 3 Carmina potoria 201-226.
  2. 1 2 3 4 Lehtonen, 1995, p. 140.
  3. Rossi, 2006, pp. 311-312
  4. Rossi, 2006, pp. 311-312

Bibliographia

[recensere | fontem recensere]
  • Lehtonen, Th. M. S. (). Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy. Helsingiae: Societas Litterarum Finnicarum. ISBN 978-951-717-846-4
  • Rossi, Petrus Victorius, red. ( []). Carmina Burana. Testo latino a fronte (8a. ed.). Mediolani: Tascabili Bompiani. ISBN 88-452-5307-4
Carmina Burana
Carmina
(Index)

Carmina moralia et satirica (1–55): CB 1 · CB 2 · CB 3 · CB 4 · CB 5 · CB 6 · CB 7 · CB 8 · CB 9 · CB 10 · CB 11 · CB 12 · CB 13 · CB 14 · CB 15 · CB 16 · CB 17 · CB 18 · CB 18a · CB 19 · CB 20 · CB 21 · CB 22 · CB 23 · CB 24 · CB 25 · CB 26 · CB 27 · CB 28 · CB 29 · CB 30 · CB 31 · CB 32 · CB 33 · CB 34 · CB 35 · CB 36 · CB 37 · CB 38 · CB 39 · CB 39a · CB 39b · CB 40 · CB 41 · CB 42 · CB 43 · CB 44 · CB 45 · CB 46 · CB 47 · CB 47a · CB 48 · CB 48a · CB 49 · CB 50 · CB 51 · CB 51a · CB 52 · CB 53 · CB 53a · CB 54 · CB 55

Carmina amatoria (56–186): CB 56 · CB 57 · CB 58 · CB 59 · CB 60 · CB 60a · CB 61 · CB 62 · CB 63 · CB 64 · CB 65 · CB 66 · CB 67 · CB 68 · CB 69 · CB 70 · CB 71 · CB 72 · CB 73 · CB 74 · CB 75 · CB 76 · CB 77 · CB 78 · CB 79 · CB 80 · CB 81 · CB 82 · CB 83 · CB 84 · CB 85 · CB 86 · CB 87 · CB 88 · CB 88a · CB 89 · CB 90 · CB 91 · CB 92 · CB 93 · CB 93a · CB 94 · CB 95 · CB 96 · CB 97 · CB 98 · CB 99 · CB 99a · CB 99b · CB 100 · CB 101 · CB 102 · CB 103 · CB 104 · CB 104a · CB 105 · CB 106 · CB 107 · CB 108 · CB 109 · CB 110 · CB 111 · CB 112 · CB 112a · CB 113 · CB 113a · CB 114 · CB 114a · CB 115 · CB 115a · CB 116 · CB 117 · CB 118 · CB 119 · CB 119a · CB 120 · CB 120a · CB 121 · CB 121a · CB 122 · CB 122a · CB 123 · CB 123a · CB 124 · CB 125 · CB 126 · CB 127 · CB 128 · CB 129 · CB 130 · CB 131 · CB 131a · CB 132 · CB 133 · CB 134 · CB 135 · CB 135a · CB 136 · CB 136a · CB 137 · CB 137a · CB 138 · CB 138a · CB 139 · CB 139a · CB 140 · CB 140a · CB 141 · CB 141a · CB 142 · CB 142a · CB 143 · CB 143a · CB 144 · CB 144a · CB 145 · CB 145a · CB 146 · CB 146a · CB 147 · CB 147a · CB 148 · CB 148a · CB 149 · CB 150 · CB 150a · CB 151 · CB 151a · CB 152 · CB 152a · CB 153 · CB 153a · CB 154 · CB 155 · CB 155a · CB 156 · CB 157 · CB 158 · CB 159 · CB 160 · CB 161 · CB 161a · CB 162 · CB 162a · CB 163 · CB 163a · CB 164 · CB 164a · CB 165 · CB 165a · CB 166 · CB 166a · CB 167 · CB 167a · CB 168 · CB 168a · CB 169 · CB 169a · CB 170 · CB 170a · CB 171 · CB 171a · CB 172 · CB 172a · CB 173 · CB 173a · CB 174 · CB 174a · CB 175 · CB 175a · CB 176 · CB 177 · CB 178 · CB 178a · CB 179 · CB 179a · CB 180 · CB 180a · CB 181 · CB 181a · CB 182 · CB 182a · CB 183 · CB 183a · CB 184 · CB 185 · CB 186

Carmina potoria (187–226): CB 187 · CB 188 · CB 189 · CB 190 · CB 191 · CB 191a · CB 192 · CB 193 · CB 194 · CB 195 · CB 196 · CB 197 · CB 198 · CB 199 · CB 200 · CB 201 · CB 202 · CB 203 · CB 203a · CB 204 · CB 205 · CB 206 · CB 207 · CB 208 · CB 209 · CB 210 · CB 211 · CB 211a · CB 212 · CB 213 · CB 214 · CB 215 · CB 215a · CB 216 · CB 217 · CB 218 · CB 219 · CB 220 · CB 220a · CB 221 · CB 222 · CB 223 · CB 224 · CB 225 · CB 226

Ludi (227–228): CB 227 · CB 228

Supplementum (1–26a): Supp. I · Supp. II · Supp. III · Supp. IV · Supp. V · Supp. VI · Supp. VII · Supp. VIII · Supp. IX · Supp. X · Supp. XI · Supp. XII · Supp. XIII · Supp. XIV · Supp. XV · Supp. XVI · Supp. XVII · Supp. XVIII · Supp. XIX · Supp. XX · Supp. XXI · Supp. XXII · Supp. XXIII · Supp. XXIV · Supp. XXV · Supp. XXVI · Supp. XXVIa

Argumenta

Authentica Habita · Carmina Cantabrigiensia · Clerici vagantes · Goliardia · Litterae Latinae mediaevales · Litterae mediaevales · Universitas medii aevi