Aminum
Aminum est categoria compositorum chemicorum organicorum quae unum aut plures atomos nitrogenii comprehendunt et quorum structura ex ammonia (NH3) derivata est. Nam si in locum unius aut plurium hydrogeniorum radicale organicum sive aliphatum sive cyclicum posueris aminum habebis. Amina primaria dicuntur si unum radicale organicum habent ut methylaminum CH3NH2, secundaria si duo ut dimethylaminum (CH3)2NH, tertiaria si tria ut trimethylaminum (CH3)3N.
In solutione amina sunt leviter basica. Eorum grex functionalis NH2 vincula hydrogenica formare potest. Si duo greges amina in eadem molecula sunt diaminum dicitur, si tres triaminum, si plures polyaminum, si unus monoaminum.
De nominum imponendorum ratione
[recensere | fontem recensere]In aminis primariis suffixum -aminum nomini alkyli aut alcani additur: ex ethylo ethylaminum (alias ethanaminum[1]), e methylo methylaminum (alias methanaminum ex methano) etc. Amina secundaria et tertiaria nominantur ex radicalibus alkylis quae cum atomo azoti iuncta sunt, addito suffixo -aminum. Exempli gratia diethylmethylaminum est aminum tertiarium (CH3CH2)2CH3N in quo duo aethyla et unum methylum in azoto ponuntur. Item diethylpropylaminum duo aethyla et unum propanylum ad azotum iuncta habet: (CH3CH2)2NCH2CH2CH3.
Econtra si grex aminum media catena alcani positus est praefixo amino- notatur. Ita 2-aminopropanum CH3CH(NH2)CH3 ubi secundum carbonium gregem aminum fert[2]. Idem praefixum adhibetur cum alcanum iam alium gregem praebet (alcohol, acidum carboxylicum...) quo suffixatum est. Exempli gratia 3-aminopropan-1-ol (IUPAC) aut 3-amino-1-propanol in quo grex alcohol in primo carbonio et grex aminum in tertio positus est.
In biologia
[recensere | fontem recensere]
Magni momenti sunt amina in biologia tam in acidis nucleïcis (bases puricae et pyrimidicae quae in nucleotidis ADN et ARN inveniuntur amina heterocyclica sunt) quam in proteinis quae ex aminoacidis constant. Aminoacida et gregem aminum NH2 et gregem carboxylum COOH praebent (e.g. glycinum NH2CH2COOH): quocirca moleculae hybridae dici possunt, et acidae et basicae. Multi neurotransmissores quoque sunt amina ut dopamina[3]. In aqua si pH acidum aut neutrum est NH
2 ionizatur in NH+
3 (NH
2 invenitur cum pH supra 11). In corpore humano igitur grex aminum ionizatum est.
Taeter odor putrescentis carnis e dissolutione compositorum nitrogenii oritur. Diamina duo imprimis in culpa inveniuntur: putrescinum NH2(CH2)4NH2 et cadaverinum NH2(CH2)5NH2[4].
In aqua carboxylica acida et amina inter se reagunt et amida formant per condensationem dimissa molecula aquae:
- R-COOH + NH2-R → R-CONH-R + H2O
In peptidis aminoacida ita inter sese nectuntur. Nam illa amida in longissimas fibras sese concatenare possunt quae polyamida appellantur (ut in nylone).
Multa monoamina inter neurotrasmissores inveniuntur ut dopamina, serotoninum, adrenalina, noradrenalina, histaminum. Etiam "amina biogena" appellantur quia in organismis synthetizantur, plerumque per decarboxylationem aminoacidi. Synapses chemicae quae illa neurotransmissorum categoria utuntur aminergicae dicuntur.
Notae
[recensere | fontem recensere]- ↑ Sic IUPAC ex ethano, quod tamen parum in usu est.
- ↑ Universitas CenomanensisLachimie.fr Naming amines Science Insights Chemistry steps
- ↑ Formula C8H11NO2. Nomen UIPAC: 4-(2-aminoéthyl)benzène-1,2-diol.
- ↑ Ashiq Hussain et alii, "High-affinity olfactory receptor for the death-associated odor cadaverine", PNAS, 2013: 19579-19584. Beatriz del Rio et alii, "The biogenic amines putrescine and cadaverine show in vitro cytotoxicity at concentrations that can be found in foods", Scientific Reports, 2019: 120.
Plura legere si cupis
[recensere | fontem recensere]- A.S. Smith, The Chemistry of open-chain organic nitrogen compounds. Volume I, Functions derived from ammonia, amines, amides, imines, nitriles, isocyanates, Novi Eboraci, 1965
Nexus externi
[recensere | fontem recensere]- Vicimedia communia plura habent quae ad amina pertinent
- Manon Leconte, ENS Lyon lectio
- Lectio Faidherbe