Alphabetum Armenium

E Vicipaedia
Jump to navigation Jump to search
Հայոց այբուբեն (Hayoc’ aybuben) 'alphabetum Armenium'.

Alphabetum Armenium[1] est systema litterarum, anno E.V. 405 aut 406 a monacho erudito Mesrobe Mastosio creatum, duabus litteris novis (Օ et Ֆ) saeculo XII auctum, quo usque hodie lingua Armenia scribitur. Plus mille annis alphabetum Armenium modo leviter mutatum est.

Alphabetum[recensere | fontem recensere]

Littera Nomen litterae Pronuntiatio (API) Translitteratio Significatio numeralis
Orthographia traditionalis Orthographia reformata Pronuntiatio Armenia classica Armenia orientalis Armenia occidentalis Classica ISO 9985
Armenia classica Armenia orientalis Armenia occidentalis
Աա այբ [aɪb] [aɪpʰ] [ɑ] a 1
Բբ բեն [bɛn] [pʰɛn] [b] [pʰ] b 2
Գգ գիմ [gim] [kʰim] [g] [kʰ] g 3
Դ դ դա [dɑ] [tʰɑ] [d] [tʰ] d 4
Եե եչ [jɛtʃʰ] [ɛ], initio verbi [jɛ]1 e 5
Զզ զա [zɑ] [z] z 6
Էէ է [ɛː] [ɛ] [ɛː] [ɛ] ē ê 7
Ըը ըթ [ətʰ] [ə] ə ë 8
Թթ թօ թո [tʰo] [tʰ] t‘ 9
Ժժ ժէ ժե [ʒɛː] [ʒɛ] [ʒ] ž 10
Իի ինի [ini] [i] i 20
Լլ լիւն լյուն [lʏn]² [l] l 30
Խխ խէ խե [χɛː] [χɛ] [χ] x 40
Ծծ ծա [tsɑ] [tsʼɑ] [dzɑ] [ts] [tsʼ] [dz] c ç 50
Կկ կեն [kɛn] [kʼɛn] [gɛn] [k] [kʼ] [g] k 60
Հհ հօ հո [ho] [h] h 70
Ձձ ձա [dzɑ] [tsʰɑ] [dz] [tsʰ] j 80
Ղղ ղատ [ɫɑt] [ʁɑtʼ] [ʁɑd] [l], or [ɫ] [ʁ] ł ġ 90
Ճճ ճէ ճե [tʃɛː] [tʃʼɛ] [ʤɛ] [tʃ] [tʃʼ] [ʤ] č č̣ 100
Մմ մեն [mɛn] [m] m 200
Յյ յի հի [ji] [hi] [j] [h]³, [j] y 300
Նն նու [nu] [n] n 400
Շշ շա [ʃɑ] [ʃ] š 500
Ոո ո [o] [vo] [o], initio verbi [vo]4 o 600
Չչ չա [tʃʰɑ] [tʃʰ] č‘ č 700
Պպ պէ պե [pɛː] [pʼɛ] [bɛ] [p] [pʼ] [b] p 800
Ջջ ջէ ջե [ʤɛː] [ʤɛ] [tʃʰɛ] [ʤ] [tʃʰ] ǰ 900
Ռռ ռա [rɑ] [ɾɑ] [r] [ɾ] 1000
Սս սէ սե [sɛː] [sɛ] [s] s 2000
Վվ վեւ վեվ [vɛv] [v] v 3000
Տտ տիւն տյուն [tʏn] [tʼʏn]5 [dʏn] [t] [tʼ] [d] t 4000
Րր րէ րե [ɹɛː] [ɾɛ]6 [ɾɛ] [ɹ] [ɾ] r 5000
Ցց ցօ ցո [tsʰo] [tsʰ] c‘ 6000
Ււ հիւն վյուն [hʏn] [w] [v]8 u 7000
Փփ փիւր փյուր [pʰʏɹ]9 [pʰʏɾ] [pʰ] p‘ 8000
Քք քէ քե [kʰɛː] [kʰɛ] [kʰ] k‘ 9000
Օօ օ [o] [o] ô ò -
Ֆֆ ֆէ ֆե [fɛː] [fɛ] [f] f -
Littera Orthographia traditionalis Orthographia reformata Armenia classica Armenia orientalis Armenia occidentalis Armenia classica Armenia orientalis Armenia occidentalis Classica ISO 9985 Significatio numeralis
Pronuntiatio
Nomen litterae Pronuntiatio (API) Translitteratio

Palaeographia Armenia[recensere | fontem recensere]

Si plus cognoscere vis, vide paginam de palaeographia Armenia.

Antiquissima scripta Armenia in fragmentis manu scriptis saeculi V conservantur. Quattuor principales litterarum formae sunt erkat’agir, bolorgir, notrgir, ac šġagir.

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Aliter Armeniacum vel Armenicum.

Bibliographia[recensere | fontem recensere]