Urbarium

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere
Urbarium forma rotuli, e monialium Abbatia Seconiensi, ad 1310.
Urbarium forma codicis, e monasterio Sanctae Catharinae OP (monialium), Friburgi, coeptum anno 1309, fol. 1v/2r, Initium.

Urbarium est index, qui possessiones dominii fundi et servitutes dominio subiectorum denotat. Etiam polyptychum, descriptio, breve vel liber possessionum vocatur.


Origo notionis[recensere | fontem recensere]

Vox urbarium e Lingua Theodisca alta antiqua (ur-beran) sive Lingua Theodisca alta media (erbern) deducta est. ur-beran sive erbern Latine parere, fructus reddere valent.


Quid est urbarium?[recensere | fontem recensere]

Urbaria sunt fontes maximi momenti ad res oeconomicas iuridicasque temporis feudalis indagandas.

In urbariis sedes et solum, vectigalia et servitutes dominii fundi (e.g. monasterii) vel villicationis oeconomiae, administrationis iurisque causa conscripta sunt. Materia scribendi scidae membraneae esse solebant, quae postea consutae rotulos factae vel in codices transscriptae sunt.


Polyptychum[recensere | fontem recensere]

Vox Polyptychi imprimis in Francia et in Italia septentrionali in usu erat. Divisa in capita (brevia), prima polyptycha francogallica minimum a septimo saeculo repetunt. Fere triginta polyptycha Carolingica adhuc exstant. Maxima pars eorum in regione inter Sequanam Rhenumque sita (Abbatia Sancti Germani in Prato, Abbatia Sancti Remigii Remensis, Abbatia Prumiensis, Monasterium Sancti Bertini) et in Italia septentrionali (Monasterium Sanctae Iuliae Brixiensis, Abbatia Bobiensis), scripta sunt. Notissimum, quod singulas res plenissime describit, Polyptychum Sancti Germani sive Polyptychum Irminonis abbatis inter annos 823 et 828 factum est.

Bibliographia[recensere | fontem recensere]

  • Fossier, Robert: Polyptyques et censiers, Turnhout 1978 (Typologie des sources du Moyen Âge occidental, 28).
  • Kuchenbuch, Ludolf: 'Bäuerliche Gesellschaft und Klosterherrschaft im 9. Jahrhundert. Studien zur Sozialstruktur der Familia der Abtei Prüm, Aquis Mattiacis 1978
  • Hägermann, Dieter: Urbar, in: Lexikon des Mittelalters, vol. VIII., Stuttgardiae / Vimariae 1999, col. 1286-1289.
  • Sablonier, Roger: 'Verschriftlichung und Herrschaftspraxis. Urbariales Schriftgut im spätmittelalterlichen Gebrauch, in: Pragmatische Dimensionen mittelalterlicher Schriftkultur, Monaci 2002, p. 91-120.
  • Devroey, Jean-Pierre: Économie rurale et société dans l'Europe franque (VIe-IXe siècles), 1, Fondements matériels, échanges et lien social, Lutetiae Parisiorum / Berolini 2003

Nexus externi[recensere | fontem recensere]