Picus (deus)

E Vicipaedia
Salire ad: navigationem, quaerere

In Mythologia Romana, Picus fuit rex Aboriginum, qui Latium incolere ante Aeneae adventum dicebantur. Mythographi eum Saturni filium[1] atque Latini avum fecere, peritum augurii equitatusque. Deus primo fuerat qui oracula edebat atque cum Marte coniunctus erat.

De ave Marti sacro[recensere | fontem recensere]

Apud gentes Italicas ut lupus, ita picus animal Marti deo sacrum erat : a Romanis picus Martius appellari solebat. Antiquarius Romanus Varro rettulit[2] in agro Sabino ad oppidum Matienam dictam, circa 50km a Reate sitam, perantiquum fuisse fanum Martis ubi picus avis in columna lignea sedens oracula edebat. Cum Mars conditoris Romuli pater habeatur, lupa et picus velut animalia "totem" reipublica Romanae dici possunt. Postea quoque apud ruris incolas[3] Picus semideus futura nuntians habitus est. Gens Italica Picentum, quae Picenum antiquum incolebat, ab illo nomen duxisse creditur, eodem modo quo Hirpini ab hirpo, nomine Sabino lupi, vocati sunt.

De rege[recensere | fontem recensere]

Ut solent, mythographi doctrinam Evhemeri secuti, qui deos homines mortuos esse docebat, cum origines historiae Romanae comminisci cuperent, e deo minore loci regem antiquum Aboriginum fecere qui successit in regno patri Saturno atque regnum filio Fauno tradidit, cui arte coniunctus in fabulis est[4]. Fabulam aetiologicam de nomine eius quoque excogitarunt, narrantes hominis effigiem primum praetulisse, postea vero a Circe, magicae artis perita, mutatum esse in verum picum, quia amorem eius spreverat. Etenim nympham Canentem adamavit, filiam dei Iani atque nymphae Veniliae, atque uxorem duxit. Quae, marito in avem mutato, somnum et cibum recusans deperiit[5]. Canens e Pico peperit filium, Faunum nomine[6] qui patri in regno successit.

Notae[recensere | fontem recensere]

  1. Ovidius, Met. XIV 320-321 : "Picus in Ausoniis, proles Saturnia, terris / Rex fuit...".
  2. Apud Dion. Hal. I,14,5.
  3. Ovidius Fasti III, 315 "Di sumus agrestes" et 303 "silvestria numina" (de Fauno et Pico).
  4. Ovidius, Fasti III, 291-292 : "Picus Faunusque .../... Romani numen utrumque soli"
  5. Quae fabula libro quarto decimo Metamorphoseon Ovidianarum legitur, fortasse ab ipso excogitata.
  6. Aeneis VII,48 : "Fauno Picus pater..."

Fontes[recensere | fontem recensere]

Si vis plura legere[recensere | fontem recensere]

  • Paulus Marius Martin, L'oracle aborigène de Mars à Tiora-Matiene : essai de localisation et d'interprétation. Tours : Institut d'études latines de la Faculté des Lettres et sciences humaines d'Orléans-Tours, 1984.