Mensurae Romanae sunt mensurae quibus Romani res scilicet metiebantur.
In tabula subter enumerantur mensurae Romani, et mensurae metricae Anglicaeque aequae.
| Mensura Romana |
aliter |
Mensura metrica |
Mensura anglica |
| digitus, -ī, m. |
1⁄16 pedis |
|
|
| ūncia, -ae, f.[1] |
1⁄12 pedis |
|
|
| palma, -ae, f. |
4 digiti seu 3 unciae |
|
|
| pēs, -dis, m. |
16 digiti seu 12 unciae |
|
|
| cubitum, -ī, m. |
24 digiti |
|
|
| gradus, -ūs, m. |
40 digiti |
|
|
| passus, -ūs, m. |
5 pedes |
|
|
| pertica, -ae, f. |
10 pedes |
|
|
| actus, -ūs, m. |
120 pedes |
|
|
| stadium, -iī, n. |
625 pedes seu 125 passus |
|
|
| millia passuum |
5 000 pedes seu 1 000 passus seu 8 stadia |
|
|
| leuga, -ae, f. |
15 000 pedes seu 3 000 passus seu 24 stadia |
|
|
| Mensura Romana |
Actus quadrati |
Mensura metrica |
Mensura anglica |
| pes quadratus |
1⁄14 400 |
|
|
| scripulum, -i, m. |
1⁄144 |
|
|
| actus minimus |
1⁄30 |
|
|
| clima, -ae, f. |
1⁄4 |
|
|
| actus quadratus |
1 |
|
|
| iugerum, -i, n. (pl. in 3ª decl.) |
2 |
|
|
| heredium, -i, n. |
4 |
|
|
| centuria, -ae, f. |
400 |
|
|
| saltus, -ūs, m. |
1600 |
|
|
Secundum Frontinum (De Aquaeductu Urbis Romae, Liber I, 25), est quoque quinaria (-ae, f.), quae est fistula a diametro quinque quadratum (5/4 digiti). Ergo, quinaria 420 mm² habet. Est quoque senaria (a diametro sex quadratum), septenaria (septem quadratum), et deinceps simili incremento usque ad vicenariam (a diametro certe viginti quadratum). Hae mensurae solum ad fistulas adhibet.
- ↑ In nonnullis fontibus (e.g. Charles Anthon (1843). William Smith: A dictionary of Greek and Roman antiquities. Harper and Brothers Textus interretialis.), mensura hodierna pollex, -icis, m. dicitur. Alii autem "unciam" dicunt, ut antiquitus.
- ↑ Rottländer, Rolf C. A.. "Vormetrische Längeneinheiten". (Germanice) (Nexus die 26 Nov 2010 confirmatus) Mensura pedis Romanis antiqui in modis statisticalibus cum 58 fontibus fundata est 296.13 ± 0.500 mm.
