Lingua Iaponica
E Vicipaedia
| Lingua Iaponica | ||
|---|---|---|
| IPA: | [ ɲihoŋɡo ] | |
| Taxinomia: | lingua ab aliis segregata nisi, ut credunt nonnulli, familiae Altaicae adscribenda | |
| Locutores: | 127 000 000 | |
| Sigla: | 1 ja, 2 jpn, 3 jpn | |
| Status publicus | ||
| Officialis | Iaponia | |
| Privata | Brasilia, C. F. A. (praecipue Hawaii), alibi | |
| Scriptura: | Iaponica | |
| Procuratio: | ||
.png) |
||
Lingua Iaponica (Iaponice: Nihongo) est lingua qua plus quam 127 000 000 hominum loquuntur, non solum scilicet in Iaponia, sed ubicumque terrarum Iaponici vivunt. Habetur in numero linguarum agglutinativarum e familia Altaica.
Insignis est ob varietatem pronominum honorificorum quae respondere creditur copiae dignitatum quibus populi Iaponici disponitur societas. Continet enim formas verborum et vocabula peculiaria quae indicant rationem inter eum qui loquitur et quem alloquitur. Sonis distinctis non abundat.
Per plus quam quindecim saecula lingua Iaponica ferebat linguae Sinicae impressionem. Nam scribitur scriptura ex litteris Sinicis (漢字 kanji) et syllabicis (ひらがな hiragana et カタカナ katakana) ipsisque a systemate Sinico derivatis composita. Quin complectitur Iaponicus sermo multa vocabula et formas quae ex lingua Sinica in eum sunt translatae.
Index |
[recensere] Classificatio
Linguistae historicae quae linguam Iaponicam student consentiunt eam altrum membrum familiae lingualis Iaponicae esse, sed adhuc dividuntur de origine linguis Iaponicis. Sententio antiquor, quam plures linguistae multaeque inlinguistae tenent, est Iaponicam linguam isolatam esse.
Sunt multae theoriae de ratione linguae Iaponicae et linguarum altrarum (certissimis primis):
- Lingua Iaponica est membrum familiae lingualis Altaicae. Altrae linguae in hac caterva sunt lingua Mongolica, lingua Tungusica, lingua Turca, et (pro propositoribus) lingua Coreana. Velut linguae Turca Coreanaque, lingua Iaponica est lingua agglutinativa. Est magnus numerus correspondentiarum in vocabulario cotidiano, exempli gratia (Iaponica ad Turcam):
- Lingua Iaponica est cognatus linguarum exstinctarum locutarum a culturis historicis Coreae Mantzuriaeque. Exemplum notissimum est Goguryeo (Koguryo,Gogurio). Exempla minus nota sunt Baekje (Paekje) et Buyeo (Buyo). Propositores theoriae linguarum Buyonensum generatim non comprehendunt linguam Coreanam modernam velut membrum illae familiae quia satis constat linguam Coreanam ex lingua antigua Silla ventisse. Scientia parva harum linguarum, ac ligerae historicae harum cultarum, sunt evidentia primaria. Haec theoria substituta est theoria Altaica.
- Lingua Iaponica est cognatus linguae Coreanae. Haec theoria est propter similitudinem grammaticarum linguarum Iaponicae Coreanaeque. Propositores huius theoriae proposuerunt verba cognata ad linguas Iaponicam Coreamque. Haec theoria substituta est theoria Altaica.
- Lingua Iaponica est lingua mixta. Similitudines phonologicales et proximitas geographica ad linguas Austronesias subiciunt theoriam linguam Iaponicam est genus lingua mixta.
- Lingua Iaponica est pure lingua Austronesia. Non satis constat haec theoria, quia grammatica vocabulariumque Iaponica sunt omnino diversi quam quamlibet lingua Austronesia nota.
- Susumu Ono et aliae linguistae, cum R. Caidvell, Susumu Shiba et Fujiwara Akira, subiecerunt cognationem inter linguas Iaponicam et Tamilensem, membrum familiae lingualis Dravidianae locutum in India meridionale. Linguae Iaponica Tamilensisque sunt ambo linguae agglutinativae et sua grammatica vocabulariumque sunt similes.
Linguistae historicae quae linguam Iaponicam studiant consentiunt linguam Iaponicam cognatum ad linguas Riuciuanas (cum Ocinavense) esse, ergo linguas Iaponicas existimantur. Apud linguistas, possibilitas cognationis geneticus ad Gogurionem tenet evidentiam fortem, et cognatio ad linguam Coreanam est possibilis sed incertus. Theoria Altaica non satis constat, sed factus est respectabilior nostro tempore, gratias ad Sergei Starostin et al. Plurimae linguistae reiciunt ideam linguam Iaponicam cognatus ad linguas Austronesias, Maleo-Polynesiacas, Sino-Tibeticas, vel Tamilensem esse.
Investigationes linguisticae, velut totae investigationes, possunt mutare propter politicas nationales ac factores altros. Exempli gratia plurimae linguistae dicunt linguas Dacoromanicam et lingua Reipublicae Moldavicae easdem esse, et diversos nomina pro rationibus politicalibus habere. Iaponia et suos vecinos? historice non bene convenierunt, ergo studium cognationum linguarum est periculosum, sed minus pericolosum investigatoribus niponicis.
[recensere] Distributio geographica
Lingua Iaponica est lingua praecipue dicta in Iaponia, et Okinava. In insula Anguar?, Lingua Anguar?, Lingua Iaponica, et Lingua Anglica adhibentur.
[recensere] Soniti
_vowels.png)
[recensere] Grammatica
Syntax
Syntax SOV saepe est et verbum ad finem sententiae semper est.
Nomina
Nomina Iaponica neque nvmeros neque genera neque casvs habent. Ergo verbum "inu 犬" significare potest "unvs canis, canis, canes, et omnes canes."
Pronomina
Personales
Pronomina personalia comitatu et genere mutant.
Ego
watakushi (mvlte com)
watashi (com)
atashi (fem)
boku (sim et masc)
Demonstravae
Praepositinibus utotor pro demonstravis.
ko こ hic, so そ illvd, a あ illvd (procvl)
Verba
Verba pro personis, numeris, et generibus non mutant. Ergo verbum hanashi-ta 話した significet dixi, dixisti, dixit, etc.
Duo tempora adsunt, praesens et praeteritud.
Verba pro comitatibus mutant.
sententia basica = tabe-ta 食べた
sententia comis = tabe-mashita 食べました
utraque sententiarum significant preateritum verbi "edere".
Particvlae Lingua Iaponica significat casus per particulas grammaticas.
ga が = nominativus
no の = genitivus
(w)o を = accusativus (in sermone commune, w non sonitus est)
ni に = dativus et ablativus
(h)e へ = locativus (per "he" litteram scribitur)
Lingua Iaponica etiam tenet particulam "wa" は (per "ha" scribitur), quae similis est Latinae "de", sed cum usu nominativi.
| Watashi wa | tomodachi ni | hon o | agemasu |
| 私(は) | 友達に | 本を | あげます |
| (de) me | amico | librum | do |
Wa は vs. Ga が
Dum ga subiectum sententiae sigficat, wa subiectum orationis significat.
私は Marcvs です。 イタリア人です。日本語ができます。
watashi-wa Marcvs-desu. Itaria-jin-desu. Nihongo-ga deki-masu.
De me, nomen est Marcvs. Italianus sum. Iaponice dico.
Nota- Nihongo subiectum tertiae sententie est, sed Ego subiectum orationis est.
[recensere] Vocabularium
Esse
Tria verba de esse adsunt; iru いる, aru ある et, da だ.
"aru" per nomina non alcres.
hon-wa taberu-ni aru. Liber mensa est.
"iru" per nomina alcres.
inu-wa doko-ni iru-ka. Ubi canis est?
"da" per omnes nomina statum significat.
hon-wa chisaii-da. Liber parvus est.
inu-wa chisaii-da. Canes parvus est
Dies
日曜日 ichiyoubi-dies Solis
月曜日 getsuyoubi-dies Lunae
火曜日 kayoubi-dies Martis
水曜日 suiyoubi-dies Mercurii
木曜日 mokuyoubi-dies Iovis
金曜日 kinyoubi-dies Veneris
土曜日 doyoubi-dies Saturni
Hai「はい」 et Iie「いいえ」
Multe dure converteri.
はい hai "concordit" "est" "ita" etc sit. Similis verbi Anglici "yes" aut Francogallici "Oui" est.
いいえ iie "non concordit" "non est" "non ita" "minime" "non" etc sit. Similis verbi Anglici "no" aut Francogallici "Non" est.
[recensere] Notae
[recensere] Fontes Latini
- 1632 Colladi Ars Grammaticae Iaponicae Linguae [1] Ars grammaticae Iaponicae linguae by Diego Collado - Project Gutenberg apud www.gutenberg.org
- 1632 Colladi Dictionarium sive thesauri linguae Iaponicae compendium [2]
[recensere] Nexus externi
- Index Verborum linguae Iaponicae - Latinae (solum verba iuris)
- Cana exerceo (PDF)
- AKSER Brasil - Lingua Iaponica
