Lingua Anglica antiqua[1] sive Anglica et Saxonica[2] (Anglice: Old English vel Anglo-Saxon, ipsa lingua Englisc) est forma vetustior ab Anglica lingua, locuta scriptaque est Anglosaxonium, inter circam medio saeculo quinto ad medio saeculo duodecimo.
Solum incolae Britanniae, videlicet Angliae, Scotiae meridionalis, et partium Cambriae lingue Anglosaxonice loqui solent.
Lingua orta est ex linguis Saxonica antique et Norvegiensi antiqua; id est, quia primo Angli et Saxones Britanniam invaserunt, postea Vicingi ex Dania et Norvegia.
Flexura Anglosaxonica implicatior est quam lingua Anglica. Casus grammatici sunt sex, et nomina omnia aut malia aut muliebria aut neutra sunt. Sex casus sic sunt:
| Casus |
Singulare |
Pluralia |
| nominativus |
eorl |
eorlas |
| genitivus |
eorles |
eorla |
| dativus |
eorle |
eorlum |
| accusativus |
eorl |
eorlas |
| instrumentalis |
eorle |
nihil |
| vocativus |
eorl |
eorlas |
Abecedarium Runicum Anglo-Saxonicum qui etiam futhorc appellatum est quia primae litterae f, u, th (id est
thorn cuius sonum est fricativa dentala, IPA aut [θ] aut [ð]), o, r et c significant.
Lingua Anglica Antiqua primo abecedario runico scripa est (futhorc), sed Anglis ad Christianismum traductis scriptores Anglici abecedario Latino scribant novis cum litteris yogh (Ȝ ȝ) e lingua Hibernica qui /g/ et allophonae significat, eth (Ð ð, IPA aut [θ] aut [ð]) et thorn (Þ þ quoque IPA aut [θ] aut [ð]) et wynn (Ƿ ƿ, IPA [w]) e futhorc. Multi etiam scriptores signi ⁊ et
scripserunt, quorum primum "et" (vulgo and vel ond), alterum "qui" (vulgo þæt) exprimet.
Primi poemae epicae
Beowulf versus.
Paternoster Anglosaxonice[recensere]
- Fæder ure, þu þe eart on heofonum,
- Si þin nama gehalgod.
- To becume þin rice,
- gewurþe ðin willa, on eorðan swa swa on heofonum.
- urne gedæghwamlican hlaf syle us todæg,
- and forgyf us ure gyltas, swa swa we forgyfað urum gyltendum.
- and ne gelæd þu us on costnunge, ac alys us of yfele.
Vocabula Latine conversa[recensere]
- Pater noster, qui es in caelis,
- Sanctificetur nomen tuum.
- Adveniat regnum tuum.
- Fiat voluntas tua, sicut in caelo et in terra.
- Panem nostrum quotidianum da nobis hodie,
- et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.
- Et ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo.
| Numerus |
Latine |
Anglice |
Saxonice |
Anglosaxonice |
| I |
unum |
one |
een |
án |
| II |
duo |
two |
twee |
twá, twegen |
| III |
tria |
three |
dree |
ðréo |
| IV |
quattuor |
four |
veer |
féower |
| V |
quinque |
five |
fiev |
fif |
| VI |
sex |
six |
sos |
síex |
| VII |
septem |
seven |
söben |
seofon |
| VIII |
octo |
eight |
acht, tacht |
eahta |
| IX |
novem |
nine |
negen |
nigon |
| X |
decem |
ten |
teihn |
tíen |
| XI |
undecim |
eleven |
ölben, elben |
endleofon |
| XII |
duodecim |
twelve |
tvölv |
twelf |
| XIII |
tredecim |
thirteen |
dörteihn |
ðríetíene |
| XIV |
quattuordecim |
fourteen |
veerteihn |
féowertíene |
| XV |
quindecim |
fifteen |
foffteihn |
fíftíene |
| XX |
viginti |
twenty |
twintig |
twentig |
| XXX |
triginta |
thirty |
dörtig |
ðrítig |
| XL |
quadraginta |
fourty |
veertig |
féowertig |
| L |
quinquaginta |
fifty |
fofftig |
fiftig |
| LX |
sexaginta |
sixty |
sostig |
síextig |
| LXX |
septuaginta |
seventy |
söbentig |
seofontig |
| LXXX |
octoginta |
eighty |
achtig |
eahtatig |
| XC |
nonaginta |
ninety |
negentig |
nigontig |
| C |
centum |
hundred |
hunnert |
hund |
| M |
mille |
thousand |
dusend |
ðusund |