Dativus

E Vicipaedia

Dativus, qui etiam dicitur casus dandi, in sententiis ostendit cui tendit res vel in cuius utilitatem fit.

Index 1 Usus dativi in Lingua Latina 1.1 Complementum verbi 1.2 Complementum nominis 1.3 Dativus utilitatis 1.4 Dativus geminus 1.5 Alii usus dativi 2 Dativus in linguis aliis 2.1 Lingua Hispanica 2.2 Lingua Vasconica 3 Lege etiam

[recensere] Usus dativi in Lingua Latina

[recensere] Complementum verbi

Dativus indicat non effectum actionis verbi, quod est munus accusativi, sed personam vel rem, cui tendit effectus. Exempla:

1. Do aliquid alicui;
2. Obtempero alicui;
3. Placeo alicui;
4. Studeo alicui rei.

[recensere] Complementum nominis

Dativus quoque quorundam vocabulorum, quae beneficium vel damnum significant, sensum solet complere. Exempla:

1. Aliis non sibi clemens (Apostolica sententia Papae Clementis IX);
2. Mihi tamen grata est res.

[recensere] Dativus utilitatis

Indicat illum, cuius interest rem. Dicitur dativus commodi, si res pro beneficio habetur; dativus incommodi, si pro detrimento; et dativus ethicus, cum is, cuius interest rem, de ea curat per se. Exempla:

1. Non scholae, sed vitae discimus;
2. Quid mihi Celsus agit?;
3. Quid tibi vis?;
4. Quid sibi vult haec oratio?;
5. Mihi animus anxius est;
6. Nunc amici an inimici sis imago mihi sciam.

[recensere] Dativus geminus

Cum apparet geminus dativus, alter indicat cuius interest rem de qua agitur, alter finem eiusdem rei. Exempla:

1. Hoc erit tibi dolori;
2. Omnibus odio crudelitas est;
3. Leges omnibus civibus utilitati sunt;
4. Meam fidem mihi crimini dedit;
5. Hoc tibi dono dabo.

[recensere] Alii usus dativi

Dativus casus etiam indicare potest officium aut possessionem. Exempla:

1. Faciendum est mihi illud;
2. His militibus cras proficiscendum est;
3. Victis nulla erat spes salutis;
4. Est mihi liber.

[recensere] Dativus in linguis aliis

[recensere] Lingua Hispanica

Declinatio Hispanica Dativi solum pronmina personalia oportet, ita declinatio sit:

• yo → me (mihi)
• tú → te (tibi)
• él/ella → le (ei)
• nosotros → nos (nobis)
• vosotros → os (vobis)
• ellos/ellas → les (eis)

[recensere] Lingua Vasconica

Lingua Vasconica nomina in dativo declinat cum desinentia -i vel -ei cum plurale numero.

Dativus (Nori):

radix	indeterminatus	singularis	pluralis
ume (puer)	ume + (-r)i = umeri	ume + -a (det.) + (r)i = umeari	ume + -ei = umeei

[recensere] Lege etiam

• Rubenbauer/Hofmann, Lateinische Grammatik, Monaci, anno 1995

Grammatica Latina
Nomina | Pronomina | Adiectivi | Adverbia | Verba | Praepositiones
Nomina
Declinatio Prima | Declinatio Secunda | Declinatio Tertia | Declinatio Quarta | Declinatio Quinta
Nominativus | Vocativus | Accusativus | Genetivus | Dativus | Ablativus | Locativus
Secta de Vicicollaboratione Linguae Latinae