Canusium

Canusium
Canosa di Puglia
	Canusium sub solis occasum
Nomen lingua loci:	Canaus
Administratio
Terra:	Italia
Regio:	Apulia
Provincia:	Barolensis, Andriensis et Tranensis
Indicia fundamentalia
Coordinata:	41° 13′ 0″ Sept., 16° 4′ 0″ Ort.
Altitudo:	105 m supra mare
Area:	149,53 km²
Incolae:	31 998 (2011)
Spissitudo:	208,92 per km²
Vici:	Loconia
Municipia proxima:	Andria, Barulum, Ceriniola (FG), Labellum (PZ), Minervinum, Oppidum Sancti Cassiani (FG)
Res aliae
N. cursualis:	70053
Praefixum:	0883
Zona temporalis:	UTC+1
ISTAT-Regio:	072013
N. tributarius:	B619
Nota autocineti:	BT
Nomen incolarum:	Canusini
Patronus:	Sanctus Sabinus
Dies sollemnis:	1 Augusti
Charta
Pagina interretialis

Canusium^[1]^[2] (-ii, n.) (Italiane Canosa di Puglia) est urbs Italica et municipium circiter 32 000 incolarum, in Apulia regione et in Provincia Barolensi-Andriensi-Tranensi sita. Urbani Canusini appellantur.

Canusium septem montes iuxta flumen Aufidum iacet, et Parva Roma appellata est.

Insignia [recensere]

Historia [recensere]

Scriptores Romani Diomedem urbem condidisse narrant.

Iapyges aevo Neolithico (6000–3000 a.C.n.) fuerunt primi urbis incolae; qui suam civitatem apud planitiem Aufidana aedificaverunt, nunc Topicelli appellata. Sepulcra, res familiaris, res funebres, aura Principium Iapygium sunt documenta floridae civitatis.

Saeculis septimo ad tertium a.C.n, Canusium fuit urbs in mercatura, fictilibus crateribus, auris, et rebus vitreis insignis. Cum Graeci in Italia meridiana regnarent, fuit polis Graeca, enim ager Canusinus optimus erat ut flumen iacebat et colles pro arce habebant.

Anno 318 a.C.n, Canusium urbs foederata Romana factum est. Anno 216 a.C.n, post pugnam Cannensem, exercitus Romanus Canusium fugit. Titus Livius, in Ab Urbe Condita, dixit: "Eos qui Canusium perfugerant mulier Apula nomine Busa, genere clara ac divitis, moenibus tantum tectisque a Canusinis acceptos, frumento, veste, viatico etiam iuvit, pro qua ei munificentia postea bello perfecto ab senatu honores habiti sunt."

Locus anno 88 a.C.n. municipium creatus est. Anno 109, Via Traiana et pons apud Aufidum aedificati sunt, deinde aquae ductus, amphitheatrum, arx, thermae, forum, templa.

Antoninus Pius imperator Canusium in statum coloniae elevavit, quam Aureliam Augustam Piam Canusium nominavit.

Origo nominis [recensere]

Origo nominis est res controversa inter historicos. Secundum Servium Marium Honoratum, scriptorem Romanum antiquum, nomen ex verbo canis deducitur, signum cultus Veneris apud Daunios incolas. Alii historici dicunt nomen urbanum ex verbo Graeco χάνης ('canus, cista viminea') deductum esse ab viminibus iniussis apud ripas Aufidi. Aliae coniecturae studiosae proponunt nomen ex verbo Iudaico chanuth ('taberna') aut ex verbo ignoto Daunio deduxisse. Secundum ultimam coniecturam, etymon ex verbo Tusco canzna deducitur, causa commerciis inter Tuscos et Daunios.

Monumenta Canusina [recensere]

Templum Italicus cultui Minervae dedicatum, deinde mutatum in basilicam Christianam cultui Sancti Leucii dedicata.
Hypogeum Lagrasta.
Arcus Traianus sive Arcus Terentius Varro.
Ecclesia cathedralis, cultui Sancti Sabini dedicata.
Mausoleum Boamundi Altavillae, exemplum artis Islamicae.
Pons Romanus apud Aufidum.
Templum Iovis Taurini.
Thermae Lomuscio.
Castellum Medii Aevi.
Museum Civicum, cum crateribus fictilibus, auris et rebus vitreis.